География

Антика кезеңі қай уақытты қамтиды?

б.з.д. 4-2 мыңжылдықтар.

Градус торы бар картаны кім жасаған?

К.Птолемей б.з.б. 2 ғ.

Геродот қай жерлерді зерттеген?

Қара теңіз, Каспий теңізі, Кіші Азия, Месопатамия, Египет.

Географиялық өзгерістерді алғаш масштабпен түсіндіргендер кімдер?

Фалес және Анаксимандр.

Геродоттың еңбегі не деп аталады?

«Тарих».

Махмұд Қашғаридің еңбегі қандай?

«Дүниежүзінің дөңгелек картасы».

Пифейдің мұхит суының толысуын түсіндіруі неге байланысты?

Айдың әсеріне.

Жердің шар тәріздес екендігін кім алғаш негіздеді?

Аристотель.

Масуди қандай еңбек жазған?

Шығыс Африка жайлы.

Геодезияның дамуына кім үлес қосқан?

әл-Бируни.

Идриси кім?

Арабтардың карта құрастырушысы.

Марко Полоның Қытайға саяхаты қай жылы болды?

1271 жылы.

М.Полоның 1298 жылы жазған еңбегі не?

«Дүниежүзінің алуантүрлілігі туралы кітап».

Афанасий Никитиннің еңбегі қандай?

«Үш теңіздің арғы жағына саяхат».

Ұлы географиялық ашылулар қай ғасырда басталды?

15 ғасыр.

Атлант мұхитын алғаш жүзіп өткен кім?

Х.Колумб.

Х.Колумб 1492 жылы қайдан саяхатқа шықты?

Пириней түбегінен.

Х.Колумбтың кемелері қандай?

Санта-Мария, Пинте, Нинья.

«Жаңа жерге» бірінші барған кім?

Америго Веспучи.

Ф.Магеллан 1519 жылы қайдан саяхатқа шықты?

Пириней түбегінен.

Ф.Магеллан Тынық мұхитын ашқанын қалай түсіндіреді?

Саяхат барысында.

Сібір мен Қиыр Шығысты зерттеген орыс саяхатшылары кімдер?

И.Ребров, С.Дежнев, Е.Хабаров, С.Ремезов.

Қытайға саяхат жасаған орыс елшілері кімдер?

И.Петлин және Ф.Байков.

П.П.Семенов Тянь-Шаньға қай жылы саяхат жасаған?

1856-1857 жж.

Ш.Уәлиханов қай жерлерге саяхат жасаған?

Жетісу, Іле Алатауы, Қашқария.

Соғыстан кейін экспедицияны басқарған ғалымдар кімдер?

С.С.Неуструев, Л.И.Прасолов, А.И.Безсонов.

Қазақстан фаунасын зерттеген кімдер?

В.Н.Шнитников және Б.С.Виноградов.

«Қазақстанның климаттық жағдайы» еңбегінің авторлары кімдер?

М.Д.Пономарев және В.Н.Барсук.

Қазақстанның қазба жұмыстарын зерттеген кімдер?

В.П.Нехорошев және Қ.И.Сәтбаев.

Қазақстан ғылым Академиясы қашан құрылды?

1946 жылы.

Қ.И.Сәтбаевтың 1950 жылы жарыққа шыққан еңбегі не?

«Формациялық металлогендік сараптау».

Қазақстанда География қоғамы қашан құрылды?

1952 жылы.

Жер бетінің картада кескіндеудің түрлері қандай?

Жергілікті жоспар, географиялық карта, аэрофотосурет, ғарыштық сурет.

Картографиялық проекция дегеніміз не?

Глобустың қисық сызығын тегіс қағазға түсіру.

Географиялық номенклатура не?

Географиялық нысандардың жиынтық атауы.

Топонимика ғылымы не зерттейді?

Жер атауларын.

Күнге ең жақын ғаламшар қандай?

Меркурий.

Жер мен күннің арасындағы арақашықтық қанша?

150 млн км.

Жер бетінің жалпы ауданы қанша?

510 млн км².

Құрлықтың ауданы қанша?

149 млн км² (29%).

Мұхиттың ауданы қанша?

361 млн км² (71%).

Жер экваторының ұзындығы қанша?

40 000 км.

Жердің радиусы қанша?

6371 км.

Экваторлық радиусы қанша?

6378 км.

Полюстік радиусы қанша?

6357 км.

Жер орбитасының ұзындығы қанша?

940 млн км.

Жер білігі орбита кеңістігінде қанша градус көлбеу?

66,5°.

Ескі дүние бөлігі қандай?

Азия, Африка, Еуропа.

Жаңа дүние бөлігі қандай?

Америка, Аустралия, Антарктида.

Көктемгі күн теңелуі қай күні?

21 наурыз.

Күзгі күн теңелуі қай күні?

23 қыркүйек.

Жазғы күн тоқырау қай күні?

22 маусым.

Қысқы күн тоқырау қай күні?

22 желтоқсан.

Азимут өлшенетін градус аралығы қандай?

0°-360°.

Карта дегеніміз не?

Жер бетінің кішірейтіліп кескінделген бейнесі.

Карталар мазмұнына қарай қанша топқа бөлінеді?

2 топқа: жалпы және тақырыптық.

Карталар масштабына қарай қанша топқа бөлінеді?

3 топқа: ірі, орта, ұсақ.

Солтүстік полюс пен оңтүстік полюсті қосатын сызықтар қандай?

Меридиандар.

Географиялық ендік қанша градус аралығында есептеледі?

0°-90°.

Географиялық бойлық қанша градус аралығында есептеледі?

0°-180°.

Жердің нақты үлгісі не?

Глобус.

Алғашқы глобусты кім жасаған?

М.Бехайм XV ғасырда.

Ең ұзын параллель қандай?

Экватор 40000 км.

Масштабтың түрлері қандай?

Сандық, атаулы, сызықтық.

Бергштрих не көрсетеді?

Беткейдің жоғары - төмен бағытын.

Горизонталь не?

Абсолют биіктіктері бірдей нүктелерді қосатын сызық.

Салыстырмалы биіктікті өлшейтін құрал не?

Нивелир.

Абсолют биіктік қалай есептеледі?

Мұхит немесе теңіз деңгейінен бастап.

Ядроның радиусы қанша?

3500 км.

Ядроның температурасы қанша?

+4000°С.

Ішкі ядроның радиусы қанша?

1289 км.

Ядроның құрлысы қандай?

Ішкі (қоймалжың), сыртқы (қатты).

Ядроны құрайтын металдар қандай?

Темір, никель.

Мантияның тереңдігі қанша?

2900 км.

Мантия грек тілінен аударғанда не білдіреді?

«Жамылғы».

Жер қыртысының қалыптасу түрлері қандай?

Материктік және мұхиттық.

Материктік жер қыртысының жазықтардағы қалыңдығы қанша?

30-40 км.

Материктік жер қыртысының таулардағы қалыңдығы қанша?

70-80 км.

Мұхиттық жер қыртысының қалыңдығы қанша?

5-10 км.

Жер қыртысында басым элементтер қандай?

Оттегі, кремний, алюминий, темір, натрий, калий, магний.

Тау жынысын құрайтын заттар не?

Миниралдар.

Жер қыртысын құрайтын тау жыныстары қанша топқа бөлінеді?

Үш топ: шөгінді, гранитті, базальтты.

Мұхиттық жер қыртысында болмайтын қабат?

Гранит.

Әктас, қиыршықтас, құм, саздан тұратын қабат?

Шөгінді.

Жер қыртысы және мантияның жоғарғы кристалды тау жыныстарының қабаты?

Литосфера.

Грек тілінен «құрылуы, құраушы» дегенді білдіретін термин?

Тектоникс.

Жер қыртысының тұрақты, қозғалмайтын бөлігі?

Платформа.

Платформалардың табанының жер бетіне шыққан тұрақты бөліктері?

Қалқан.

Платформаны шөгінді жыныстармен жауып жатқан шетін қалай атайды?

Тақта.

Литосфераның тектоникалық құрлысында қанша ірі тақта бар?

Жеті ірі тақта.

Тақталар жылына қанша см-ге ығысады?

2-5 см-ге.

Тақталар теориясын енгізген ғалым?

А.Вегенер.

Мұхиттық жоталардың жалпы ұзындығы?

60 000 км.

Спредингтік құбылысты жариялаған ғалымдар?

Г.Хесс және Р.Диц.

Спредингтік құбылыстың әсерінен пайда болған географиялық нысан?

Қызыл теңіз.

Субдукция әсерінен пайда болған тау?

Анд тауы.

Үнді-Аустралия тақтасы мен Еуразия тақтасының соқтығысуы нәтижесінде пайда болған тау?

Гималай.

200 м тереңдікке дейінгі материктің өтпелі бөлігі?

Материктік қайраң.

200-2800 м аралығындағы қайраң мен шұңғыманы байланыстыратын мұхиттың бөлігі?

Материктік беткей.

Мұхиттың ең терең бөлігі?

Шұңғыма.

Мұхиттық шұңғымалардың ең көп бөлігі орналасқан мұхит?

Тынық мұхиты.

Жер қыртысының ауқымды, өте қозғалмалы бөлігі?

Геосинклинал.

Ежелгі платформалар?

Шығыс Еуропа, Сібір.

Жас платформалар?

Батыс Сібір, Тұран.

Литосфера тереңдікте жатқан күштердің әсерінен қозғалатын күш?

Тербелмелі тектоникалық қозғалыс.

Жер қыртысының жоғарғы көтерілген бөлігін қалай атайды?

Антиклиналь.

Жер қыртысының төмен түскен бөлігін қалай атайды?

Синклинал.

Жер қыртысының беткі тегіс болып көтерілген бөлігін қалай атайды?

Моноклиналь.